“Donanım Tanımlama Dili : VHDL ve FPGA Uygulamaları” Kitap Tanıtımı

Bölümümüz öğretim üyelerinden Yard. Doç. Dr. İbrahim SAVRAN’ın yazdığı ve Papatya yayıncılık tarafından tek cilt halinde basılan 320 sayfalık “Donanım Tanımlama Dili VHDL ve FPGA Uygulamaları” isimli kitabının birinci baskısı yayınlanmıştır. Kitapta, sayısal devre tasarımı bilgisine sahip bireylerin donanım tanımlama dili VHDL’i öğrenerek FPGA kartlarında modern tasarımlar yapmak isteyenler için tamamlayıcı bilgiler yer almaktadır.. Kitapta ayrıca, önce VHDL’in gramer yapısı ele alınmıştır; daha sonra VHDL’in temel yapıları, mantıksal devre tasarımının ana konuları olan “kombinezonsal devreler” ve “ardışıl devreler” üzerinden örneklendirilmiştir.

Kitap, hem ilgili dersler hem de sektör çalışanları için önemli bir kaynak eser niteliğindedir; “Bilgisayar Mühendisliği” ve “Elektrik-Elektronik Mühendisliği” bölümlerinin müfredatına uygun hazırlanmıştır. Donanım tanımlama dilini kullanarak mantıksal devre tasarımı yapılması elektronik ve bilgisayar sektöründe önemli konulardan birisidir. Eser ilgili bölümlerde okutulan Donanım Tanımlama Dilleri gibi dersler için temel kaynak niteliğindedir.

Kitapta, VHDL kodlama ve sayısal tasarım yöntemleri bir arada ele alınmıştır. Konular ve örnek tasarımlar kolaydan zora olacak şekilde düzenlenmiştir; ayrıca bütün konular örnek projelerle desteklenmiştir.
Bu çalışmada, FPGA yongaları ve geliştirme kartlarının temel özelliklerinin yanı sıra, FPGA’ların iç yapısı hakkında da bilgi verilmiştir. Konularla ilişkili olarak yaklaşık 60 proje hazırlanmıştır. Ayrıca şifreleme, sınıflandırma ve filtre tasarımı olmak üzere ileri düzey tasarımlar ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır.

Kitabın bu ilk baskısından dolayı İbrahim hocamızı kutlar, başarılarının devamını dileriz.

 

Reklamlar

“Yapay Zeka” Kitabının 5. Baskısı Yayınlandı

Bölümümüz öğretim üyelerinden Prof. Dr. Vasıf NABİYEV in ilk olarak 2003 yılında yazdığı Yapay Zeka adlı kitabının genişletilmiş ve güncelleştirilmiş olan 5. baskısı yayın hayatına girmiştir. Gözden geçirilmiş ve genişletilmiş 5. Baskısını yapan kitapta, yapay ve doğal zeka ikilemine ayrıntılı olarak değinilmektedir. Yapay zekanın problem ve yöntemleri, yerli ve yabancı onlarca kaynaktan yararlanarak farklı bir şekilde ele alınmış, konular sade ve akıcı bir dille anlatılmış, çok sayıda örneğe yer verilmiştir. Kitabın başlıca konuları arasında Stratejik oyunlar, Örüntü Tanıma, Doğal Dil İşleme gibi başlıklar yer almakta ve 500 den fazla şekil ve tablo ile içerik desteklenmiştir. Eser, bilgisayar mühendisliği bölümleri başta olmak üzere bilişim sistemleri, elektronik, endüstri ve uygulamalı matematik bölümlerinin lisans ve yüksek lisans öğrencileri için ders kitabı niteliği taşımaktadır. Kitap zeki davranışların bilgisayarda modellenmesiyle ilgilenen diğer araştırmacı ve meslek sahipleri için de önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Kitabın 5. baskısı tek cilt halinde 796 sayfa olarak basılmıştır.

Kitabın bu yeni baskısından dolayı Vasıf hocamızı kutlar, başarılarının devamını dileriz.

Kitapta Bulunan Konu Başlıkları
– Doğal ve Yapay Zeka
– Sezgisel Problem Çözümleme
– Oyunlar
– Uygulama Problemleri
– Bilgilerin Modellenmesi
– Yüklem Mantığı
– Mantıksal Programlama
– Uzman Sistemler

– Doğal Dil İşleme
– Bilgisayarlı Örüntü Tanıma
– Öğrenme
– Yapay Sinir Ağları
– Genetik Algoritmalar ve Karınca Kolonisi Sistemi
– Bulanık Mantık
– Ses İşleme
– Robotbilim
– İnsan – Bilgisayar Etkileşimi

Bölümümüzde Tasarım ve Bitirme Projesi Kapsamında Göktürkçe Sözlük ve Göktürkçe Klavye Geliştirildi.

Bilgisayar Mühendisliği Bölümümüzde, Tasarım Projesi ve Bitirme Tezi dersleri kapsamında Göktürkçe Sözlük ve Göktürkçe Klavye geliştirildi.

Göktürk harfleriyle yazılmış yazıtların tüm söz varlığı sayısal ortama aktarılarak Android tabanlı bir sözlük yazılımı geliştirildi. Sözlük yazılımı, M.S. 840 yılından önce atalarımız tarafından yazılmış tüm yazıtlarda kullanılan toplam 1235 aded Göktürkçe sözcük ve günümüzdeki karşılıklarını iki yönlü arama yapıp listeleyebiliyor. Yazılımı öğrencileri Halil İbrahim Keçeci ve Volkan Demir ile geliştiren üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Tuğrul Çavdar bu yazılımın özellikle Türkoloji ve Göktürkçe üzerinde çalışan, araştırma yapan ve eğitim veren kurumlarda çok faydalı olacağını belirtti.

Öğrencileri İbrahim Taş ve Mustafa Çayırlı ile birlikte geliştirilen Web tabanlı Göktürkçe Klavye sayesinde evrensel kodlarla (Unicode) Göktürk yazısı yazılabildiğini söyleyen Yrd. Doç. Dr.  Tuğrul Çavdar, evrensel kod yaygınlaştıkça Göktürkçenin artık her yerde rahatlıkla yazılabileceğini ifade etti. Daha önce klavyenin Android ve Windows sürümlerini de geliştirdiklerini belirten Dr. Çavdar, son iki yıl içerisinde Göktürkçe ile ilgili yedi yazılım geliştirdiklerini sözlerine ekledi.

Kendilerini en çok zorlayan ve en kapsamlı proje olarak Göktürkçe Çeviriciyi gördüğünü söyleyen Dr. Çavdar, bu çevirici yazılımını öğrencileri Salih Topçu ve Muhammed Mehdi Uslu ile geçen yıl geliştirdiklerini, Android ve Web sürümlerinin olduğunu, ve mezun öğrencisi Bilgisayar Mühendisi Salih Topçu’nun hâlâ gönüllü olarak bu çevirici yazılımın güncellemesinde çalıştığını ifade etti.

Dr. Çavdar, bu çalışmaların altında 28 yıllık Göktürkçe bilgi birikimi ve 2 yıllık programlama emeğinin olduğunu belirtti. Tüm bu çalışmalara sosyal sorumluluk bilinciyle yanaştığını söyleyen Dr. Çavdar bu çalışmaları toplum projesi olarak gördüğünü sözlerine ekledi. Göktürkçeyi bilgisayar dünyasına kazandırmak için 1995’ten bu yana çalışmalar yapan Dr. Çavdar, bilinen yapılmış ilk Göktürkçe fontu da 1996’da geliştiren akademisyen. Daha sonraları farklı fontlar da geliştirmiş, Göktürkçenin Evrensel Kod Birliğince (Unicode Consortium) tanınmasından sonra Göktürkçeyle ilgili yazılımlara daha ağırlık verdiğini açıkladı.

Geliştirilen yazılımlar bugüne kadar 160.000 kez indirildi.

web-klavye-1 web-cevirici-1 android-sozluk-1 android-cevirici-1

Görsel

Doktora Tez Savunması (Dr. Selçuk CEVHER)

Bölümümüz öğretim görevlilerinden Ör. Gör. Selçuk CEVHER hocamız Doç. Dr. Mustafa ULUTAŞ hocamızın danışmanlığında “HATA TOLERANSLI HABERLEŞME İÇİN TOPOLOJİ FARKINDA HIZLI YENİDEN YÖNLENDİRME ALGORİTMALARI” isimli doktora tezini başarılı bir şekilde sunmuştur. Dr. Selçuk CEVHER hocamızı ve danışmanı Doç. Dr. Mustafa ULUTAŞ hocamızı tebrik eder başarılarının devamını dileriz.

Doktora Tezi ile ilgili özet bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

20160620_121543

Tezin Adı: HATA TOLERANSLI HABERLEŞME İÇİN TOPOLOJİ FARKINDA HIZLI YENİDEN YÖNLENDİRME ALGORİTMALARI

Tezin Özeti: Haberleşme ağlarındaki gerçek zamanlı servisler, katı servis kalitesi gereksinimlerinin karşılanabilmesi için hata toleranslı bir veri iletimini gerektirirler. İnternet Mühendisliği Görev Gücü (Internet Engineering Task Force), ağ hataları süresince IP paketlerinin kesintisiz iletimini sağlayan tam hata kapsamasına sahip IP Hızlı Yeniden Yönlendirme (IP Fast Re-Route – IPFRR) teknolojilerinin standartlaştırılması üzerinde çalışmaktadır. Çoklu Topoloji Yönlendirmesi tabanlı IPFRR (Multi Topology Routing based IPFRR -MT-IPFRR) teknolojileri, arızalanması muhtemel olan ağ bileşenlerinden sakınan alternatif yönlendirme tablolarının hesaplanması için sanal topolojiler (ST) kullanırlar. Bu tezde, MT-IPFRR mekanizmalarından olan Çoklu Yönlendirme Konfigürasyonlarının (Multiple Routing Configurations – MRC) ve Azami Fazlalık Ağaçlarının (Maximally Redundant Trees – MRT) performanslarını kıyaslamaktayız. Sonuçlar, MRC ’ye ait alternatif güzergah uzunlukları ağdaki düğüm sayısı ve link yoğunluğu arttıkça sadece çok az değişirken MRT’ye ait alternatif güzergah uzunluklarının ölçeklenebilir olmadığını göstermektedir. Bunun, IP ağlardaki düğümler arasındaki erişilebilirliği iyileştirmek için kullanılacak MT-IPFRR mekanizmasının seçimine kılavuzluk edecek önemli bir ölçeklenebilirlik sonucu olduğuna inanmaktayız. Ayrıca, MRC ’nin ayrıntılı bir topolojik bağımlılık analizini sunmaktayız. Otomatik topolojik analiz aracımızı kullanarak, MRC ’nin performansı ile topolojik karakteristikler arasında önemli bir bağımlılığın bulunduğunu tespit etmekteyiz. MRC, bir ağ topolojisinin içerdiği, derecesi ağdaki diğer düğümlerin derecelerinden çok daha büyük olan merkezi (hub) düğümlerin sayısının artması durumunda, tam alternatif güzergah kapsaması sağlayabilmesi için daha fazla sayıda ST oluşturmaya ihtiyaç duymaktadır. Topolojik analiz sonuçlarımızdan esinlenerek, MRC ’nin operasyonel karmaşıklığının iyileştirilmesi için MRC ’nin kullandığı ST sayısını azaltacak sezgisel algoritmalar önermekteyiz. Sayısal deneylerimiz, sezgisel algoritmalarımızın, topolojik karakteristiklerin sistematik analizinin etkinliğini doğrulayarak, MRC ’nin performansını belirgin bir şekilde iyileştirdiğini göstermektedir. Ayrıca, kendi kendini onaran hata toleranslı Yazılım Tabanlı Ağların oluşturulabilmesini hedefleyen yeni bir MT-IPFRR yöntemi önermekteyiz. Deneysel sonuçlarımız, yaklaşımımızın, tepkisel (reactive) onarım sürecine kıyasla hata onarım süresini önemli ölçüde azalttığını göstermektedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Video

Mini CNC Plotter (KTÜ Bilgisayar – 2016 Örnek Bitirme Çalışmalarından)

Zaman zaman bu günlükte KTÜ Bilgisayar Mühendisliği bölümünde yapılan örnek bitirme çalışmalarını projeyi yapan öğrencilerimizin izniyle paylaşmaktayız. Bu yazıda 2016 yılı bitirme çalışmalarından dikkatimi çeken bir çalışmanın çalışma sonunda çekilen örnek bir videosunu aşağıda paylaşmak istiyorum. Öğrencilerimize ve danışman hocalarına teşekkür ederiz.

Bitirme projesinde tasarlanan CNC mini plotter projesi ile kurulan 3 eksenli donanım sayesinde bilgisayardan verilen bir resmin çizimi gerçekleştirilmektedir.

Projeyi Yapanlar
1. Yaşar Özmen
2. Aycan Altundal

Danışmanlar
Doç. Dr. Mustafa ULUTAŞ
Yard. Doç. Dr. İbrahim SAVRAN

Göktürkçe Çeviricimiz Gazetelere Manşet Oldu

3. KTÜ ve Meslek Tanıtım Fuarında bölümümüzde yapılan çalışmaları tanıtmak amacıyla bölümümüz öğretim üyesi Yard. Doç. Dr. Tuğrul ÇAVDAR danışmanlığında öğrencilerimiz Salih Topçu ve Muhammet Mehdi Uslu’nun geliştirdiği Göktürkçe Çeviri yazılımı katılımcılar tarafından büyük beğeni topladı. Kendilerini bölüm olarak tebrik ederiz.


Günebakış Gazetesi, 2 Nisan 2016, sayfa 10


Taka Gazetesi, 2 Nisan 2016, sayfa 5


İlkhaber Gazetesi, 2 Nisan 2016, sayfa 4


Trabzon Habercisi


Karadeŋiziŋ Sesi, 2 Nisan 2016


KTUHaber.com, 3 Nisan 2016


Çeviriciniŋ Afişi:


 

Mezunlarımızla Gurur Duyuyoruz – Tegsoft Örneği

RozetecmKTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümümüz 1992 yılında kurulmuş ve eğitim öğretime 1993 yılında başlamıştır (bölüm logosunda eğitim-öğretime başlama yılımız kodlanmıştır, bkz. logo). Kuruluşundan bu yana 1500 civarı bilgisayar mühendisi meslektaşımız mezun olmuş ve çeşitli yerlerde gerek kendi işlerini kurarak, gerekse kamu ya da özel sektörde mühendis, araştırmacı ya da yönetici olarak çalışmaktadırlar.

Bu yazıda, 2001 yılı bölüm mezunlarımızdan Mehmet Eray Gürsoy ve Tuba Özyurt Gürsoy tarafından kurulmuş olan Tegsoft’un başarı hikayesini paylaşacağız. 2008 yılında kurulmuş olan Tegsoft, Telekomünikasyon sektöründe IP Santral ve Çağrı Merkezi Üreticisi olarak faaliyet göstermektedir. Bünyesindeki tecrübeli mühendisler tarafından tamamen açık kaynak kodlu olarak geliştirilmiş Tobe yazılım alt yapısı ile üretimini yaptığı TegsoftPBX IP Santral ve TegsoftCC Çağrı Merkezi ürünleri ile şirketler için kaliteli, yenilikçi ve uygun maliyetli iletişim alt yapısı sunmaktadır. Ses, SMS, Email, Faks, Webchat, Sosyal Medya gibi farklı iletişim kanalları üzerinden iletişim kurmayı sağlayan TegsoftCC Çağrı Merkezi ürünü; başta Finans, Sağlık, Turizm gibi sektörler olmak üzere birçok farklı sektörden 300’ün üzerinde kurum tarafından ileitşim altyapısı olarak tercih edilmiştir.

Tegsoft kurucuları, zaman zaman bölümü ziyaret ederek seminer vermişler (izle) ve bölüm organizasyonumuz olan Bilgisayar Olimpiyatlarına (2 – 3) sponsor olmak koşulu ile katkıda bulunmuşlardır. Aynı zamanda her yıl belli sayıda öğrencimize staj imkanı da sunmaktadırlar. Kadrosunda yer alan mühendisler arasında bölümümüz mezunlarından Sümeyra Akbaş, Emre Yalçın ve Orhan Yılmaz da yer almaktadır.

Geçtiğimiz günlerde Tegsoft, CIO Review tarafından yapılan değerlendirmelerde Çağrı Merkezi çözümleri üreten 500 aday arasından en fazla gelecek vaat eden 20 şirket arasına girmeyi başarmıştır.

Firmayı bu başarısından dolayı tebrik eder, şirket kurucularına (M. Eray Gürsoy ve Tuba Özyurt Gürsoy) bölüme yaptıkları katkılardan dolayı bölüm adına teşekkür ederiz.12183963_1663328970613657_6574093681919314924_o12030436_1663328997280321_7705166629585618611_o

Doktora Tez Savunması – Dr. Asuman Günay

Doktora öğrencilerimizden Öğr. Gör. Asuman GÜNAY, Model Tabanlı Sınıflandırmaya ve Karma Özelliklere Dayalı Hiyerarşik Yaş Tahmini Sisteminin Tasarımı ve Başarım Değerlendirilmesi konulu tez çalışmasını tamamlamış ve 26 Haziran 2015′te başarılı bir şekilde sunmuştur. Bu çalışmasıyla Dr. Asuman GÜNAY hocamız bölümümüzün 8. doktora mezunu olmuştur. Kendisini ve tez danışmanı sayın Prof. Dr. Vasif V. NABİYEV’i tebrik eder, meslek hayatlarında başarılarının devamlarını dileriz.

IMG-20150626-WA0014

Prof. Dr. Vasif V. Nabiyev Hocamıza KTÜ Özel Ödülü

Yapmış oldukları bilimsel çalışmalar, almış oldukları ödüller ile Üniversitemizi ve bölümümüzü bilimsel kuruluşlarda temsil etme özelliklerinden dolayı Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi değerli hocamız Prof.Dr. Vasif NABİYEV, Üniversitemiz Özel ödülünü layık görüldüler.

Plaketlerini Trabzon Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Seyfullah KINALI takdim etti.

ktu_95f12

Doktora Tez Savunması 6

2008 yılından itibaren bölümümüzde devam eden doktora programından daha önce 5 doktora öğrencisi mezun olmuştur. Bu kapsamda doktora öğrencilerimizden Öğr. Gör. Burçin KURT, MAMOGRAFİ GÖRÜNTÜLERİNİN YORUMLANMASIYLA BİLGİSAYARLI TEŞHİS SİSTEMİNİN TASARIMI konulu tez çalışmasını tamamlamış ve Aralık 2014′te başarılı bir şekilde sunmuştur. Bu çalışmasıyla Dr. Burçin KURT hocamız bölümümüzün 6. doktora mezunu olmuştur. Kendisini ve tez danışmanı sayın Prof. Dr. Vasif V. NABİYEV’i tebrik eder, meslek hayatlarında başarılarının devamlarını dileriz.

2014_1203_1246_54
Doktora tezinin özetini aşağıda bulabilirsiniz.

MAMOGRAFİ GÖRÜNTÜLERİNİN YORUMLANMASIYLA BİLGİSAYARLI TEŞHİS SİSTEMİNİN TASARIMI

Bu çalışmada, mamografi görüntülerindeki meme kanserine neden olan kitle ve mikrokalsifikasyon olmak üzere en önemli iki anormalliğin tespiti ve bu anormalliklerin iyi huylu/kötü huylu değerlendirilmesi için yeni yaklaşımlar ortaya konularak bütün bir tespit ve teşhis sisteminin tasarımı gerçekleştirilmiştir. Bunun için, mamografi görüntüsünden meme bölgesinin bölütlenmesi, görüntünün iyileştirilmesi, şüpheli kitle ve mikrokalsifikasyon bölgelerinin belirlenmesi, kitle ve mikrokalsifikasyon bölgelerinin tespiti ve tespit edilen bu bölgelerin iyi huylu/kötü değerlendirilmesi yapılmıştır. Burada, kitle görüntülerinin iyileştirilmesi için farklı yöntemlerin hibrid kullanımı ile özgün bir iyileştirme algoritması ve şüpheli kitle bölgelerinin belirlenmesinde kullanılan Havrda&Charvat entropisine dayalı bölütlemede dinamik parametre kullanımı için formül geliştirilmiştir. Bununla birlikte, kitle tespiti için yeni bir yaklaşım olarak yapay sinir ağı ve olasılıklı sinir ağı yöntemleri kullanılmıştır. Benzer şekilde, mikrokalsifikasyonların tespiti için de yapay ve kademeli korelasyon sinir ağı yöntemleri kullanılmıştır. Tespit edilen kitle ve mikrokalsifikasyon bölgelerinin iyi huylu/kötü huylu değerlendirilmesi için sırasıyla K-ortalama ile tekli karar ağacı ve destek vektör makinası ile lineer diskriminant analiz yöntemlerinin hibrid kullanımları yeni yaklaşımlar olarak uygulanmıştır. Yapılan çalışmada kullanılan MIAS veritabanı üzerinde elde edilen sonuçların literatürdeki benzer çalışmalarla kıyaslanması gerçekleştirilerek üstünlükleri ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mamografi, Şüpheli kitle ve mikrokalsifikasyon bölgelerinin belirlenmesi, Kitle tespiti, Mikrokalsifikasyon tespiti, MIAS, Meme kanseri.